Test penetratora KRET zakończył się sukcesem

W dniach 13 – 14 lipca 2010 odbył się pierwszy test penetratora KRET w nowym stanowisku badawczym, które zostało zbudowane w Centrum Badań Kosmicznych PAN. Test zakończył się pełnym sukcesem – penetrator przebił się przez całe wypełnione piaskiem stanowisko osiągając rekordową głębokość pięciu metrów.

KRET

Opracowany w Centrum Badań Kosmicznych PAN penetrator KRET jest unikalną konstrukcją inżynierską przeznaczoną do badania warstw podpowierzchniowych ciał Układu Słonecznego. Należy on do grupy samowbijających penetratorów kosmicznych. Głębokość osiągana przez tego typu penetratory limitowana jest efektywnością energetyczną danego urządzenia i oporami gruntu na penetrację.

Prowadzone w Centrum Badań Kosmicznych PAN testy pozwalają na sprawdzenie, jak progres KRETa zależy od głębokości. Wpływ na progres penetratora ma zarówno stopień ubicia materiału sypkiego (np. piasku) na różnych głębokościach, jak również siła tarcia o materiał kabla zasilającego, który KRET ciągnie za sobą. Im większa głębokość, tym dłuższy odcinek kabla KRET musi pociągać przy każdym uderzeniu. Nowe stanowisko pozwala na sprawdzenie działania KRETa na dużych głębokościach (do pięciu metrów). Takie testy nigdy wcześniej nie były robione – poprzednie stanowisko pozwalało na prowadzenie badań do głębokości dwóch metrów.

KRET

Podczas przeprowadzonego testu KRET osiągnął maksymalną głębokość dopuszczalną w stanowisku (5 metrów) w czasie 16 godzin. Progres KRETa (zagłębianie się penetratora podczas kolejnych uderzeń) zmniejszał się stopniowo wraz ze wzrostem głębokości, po czym osiągnął pewien w miarę stały poziom (około 2,5 mm na uderzenie). Na takim poziomie progres utrzymywał się aż do osiągnięcia przez penetrator głębokości 5 metrów. Uzyskany wynik sugeruje, iż KRET może osiągać również znacznie większe głębokości.

KRET

Długi czas trwania procesu zagłębiania (5 metrów w ciągu 16 godzin) nie powinien być problemem przy zastosowaniu KRETa na misji kosmicznej, ponieważ praca lądownika zasilającego penetrator może trwać wiele miesięcy. Istotnym ograniczeniem, ze względu na możliwości stosowanych w lądownikach baterii słonecznych, jest natomiast moc pobierana przez urządzenia badawcze. Moc pobierana przez KRETa jest bardzo niewielka i wynosi zaledwie 0,28 W.

Przeprowadzony test był pierwszą próbą nowego stanowiska. W nadchodzących miesiącach planowane jest przeprowadzenie testów KRETa w analogu regolitu księżycowego – AGK 2010. Analog ten opracowany został na Wydziale Wiertnictwa Nafty i Gazu Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Materiał symulujący regolit księżycowy jest niezbędnym elementem w przypadku testowania wszelkich urządzeń, które w przyszłości mają lądować na Księżycu, ponieważ własności mechaniczne regolitu księżycowego różnią się znacząco od własności typowych materiałów sypkich spotykanych na Ziemi (np. piasku).

Kolejnym etapem będą testy nowej wersji KRETa, która przystosowana została do pracy w warunkach księżycowej grawitacji. Testy te odbędą się w stanowisku przechylanym, które pozwoli na symulowanie pracy penetratora przy różnych wartościach siły przyciągania grawitacyjnego.