ELSA (European Levitated Spherical Actuator)

 EedsELSA - the European Levitated Spherical Actuator jest projektem realizowanym w ramach siódmego programu ramowego w zakresie badań i rozwoju technologicznego.

Celem projektu ELSA jest opracowanie i wykonanie prototypu nowego rodzaju elementu wykonawczego pozwalającego na zmianę orientacji satelity na orbicie z wykorzystaniem sił inercji. Idea opracowywanego rozwiązania polega na wykorzystaniu sferycznej masy (rotora) wykonanego z materiału magnetycznego lewitującego w polu magnetycznym wygenerowanym przez zestaw cewek zamontowanych w elemencie „nieruchomym” (statorze). Rozłożenie biegunów magnetycznych rotora oraz cewek statora musi umożliwiać wytworzenie sił oraz momentów sił pomiędzy rotorem a statorem w kierunku dowolnie wybranej osi.

Sfera reakcyjna zaproponowana została już ponad dwadzieścia lat temu nie mniej do tej pory nie osiągnięto poziomu zaawansowania technologicznego pozwalającego na komercjalizację, głównie ze względu na niską sprawność oraz skomplikowana kontrolę.

Funkcjonalnie, sfera reakcyjna pozwoliłaby na zastąpienie wykorzystywanego obecnie w satelitach zestawu trzech lub czterech kół zamachowych, ewentualnie żyroskopów, systemem w którego skład wchodzi jeden element rotujący pozwala na:

  • zmniejszenie masy i zużycia energii jednostki sterującej satelitą;
  • zwiększenie ładunku użytecznego satelity;
  • zwiększenie wydajności;
  • zwiększenie momentu obrotowego w porównaniu do tradycyjnych rozwiązań;
  • zwiększenie niezawodności przez eliminację mechanicznego łożyskowania.